Kim tiền thảo là một vị thuốc rất phổ biến ở nước ta. Kim tiền thảo thường mọc hoang hay trồng làm thuốc. Được đưa vào danh mục thuốc thiết yếu thuốc đông y trong Thông tư 40/TT-BYT ngày 18 tháng 11 năm 2013. Cũng được ban hành bộ tranh cây thuốc sử dụng chữa bệnh bằng Y Học Cổ Truyền theo Quyết định 4664/QĐ-BYT ngày 07 tháng 11 năm 2014.
- Kim tiền thảo còn có tên là Đồng tiền lông, Vẩy rồng, Mắt rồng Desmodium styracifolium, họ Cánh bướm Fabaceae.
- Mô tả: Cây cỏ, cao 30-50 cm, mọc bò. Ngọn non dẹt và có phủ lông tơ, màu trắng. Lá mọc so le gồm 1 hoặc 3 lá chét tròn mặt dưới có lông trắng bạc, mặt trên có những đường gân rất rõ. Hoa màu tía, mọc thành chùm xim ở kẽ lá. Quả đậu nhỏ, giữa các hạt thắt lại.
- BPD: toàn cây.
- TPHH: flavonoid, saponin, coumarin.
- TDDL: điều trị sỏi thận, sỏi túi mật, lợi tiểu, chống oxy hoá, kháng viêm, hạ huyết áp, tăng lưu lượng mạch vành, làm tim đập chậm.
- TVQK: vị ngọt, tính mát quy kinh Can, Thận, Bàng quang.
- Công dụng: Thanh nhiệt trừ thấp, lợi tiểu. Chủ trị: Sỏi túi mật, sỏi thận, sỏi đường tiết niệu, sỏi Bàng quang, phù thủng, viêm gan vàng da, khó tiểu.
- LD: 15-30g.
- KK: Đau dạ dày, Phụ nữ có thai, tỳ hư, tiêu chảy.
*Bài thuốc chữa bệnh từ vị thuốc kim tiền thảo
- Trị sỏi thận, sỏi tiết niệu, sỏi bàng quang: Đau bụng dưới, đau lan ra phía sau, có những cơn đau quặn kéo dài, đau kéo dài hàng tháng lúc tăng lúc giảm. Đi tiểu buốt, lúc thông lúc bí, thường phải đi nhiều lần, lượng nước tiểu ít, nước tiểu đỏ
Kim tiền thảo 16g, Ké đầu ngựa 16g, Cối xay 16g, Rễ cỏ xước 16g, Đinh lăng (rễ) 16g, Rễ cỏ tranh 16g, Thổ phục linh 16g, Vỏ bí ngò 16g, Mộc thông 10g, Mã đề 16g. Sắc ngày 1 thang.
Hoặc sử dụng Kim tiền thảo sắc uống.
- Trị phỏng:
Đắp kim tiền thảo.
- Trị nga chưởng phong ( da tay, chân khô, da bong từng mảng, có mụn nước, loét chảy nước ngứa):
Dùng kim tiền thảo xát vào hoặc nấu ngâm vùng tổn thương.
- Chữa viêm thận, phù, viêm gan, viêm túi mật
Kim tiền thảo 40g, Mộc thông, Ngưu tất mỗi thứ 20g, Dành dành, Chút chít mỗi vị 10g, sắc uống ngày 1 thang
- Trị mụn nhọt, ghẻ lở
Kim thiền thảo, Xa tiền thảo tươi, giã nát cho rượu vào vắt lấy nước cốt, lấy lông ngỗng chấm thuốc bôi vào vết thương.
- Chữa trĩ sưng nóng, đau:
Kim tiền thảo sắc uống.
Tài liệu tham khảo:
- Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam- Giáo sư-Tiến sĩ Đỗ Tất Lợi Nhà xuất bản Y học năm 1999.
- Tham khảo trên Internet Thaythuoccuaban.com.
- BV Nguyễn Tri phương TP. Hồ Chí Minh.
- Quyết định 4664/QĐ-BYT ngày 07/11/2014.
Khoa Đông Y – TTYT Đức Trọng
